Jesteś tutaj:WARTO WIEDZIEĆ»Promocja zdrowia»Logopeda nie tylko dla dzieci
poniedziałek, 06 marzec 2017 08:41

Logopeda nie tylko dla dzieci

Logopedę przywykło się postrzegać jako specjalistę od zaburzeń mowy u dzieci. Jest to oczywiście słuszna definicja, ale tylko częściowa. Logopedzi pomagają również dorosłym pacjentom uporać się z ich problemami. Dziś, w Europejski Dzień Logopedy, przyjrzyjmy się najczęstszym problemom logopedycznym dzieci i dorosłych.

 

Zaburzenia mowy u dzieci

Problemy z prawidłową wymową występują bardzo często- boryka się z nimi co trzecie dziecko. Najczęstszymi są:

 

Dyslalia- to zaburzenie polegające na nieprawidłowej wymowie konkretnej głoski lub grupy głosek. Mogą one również zostać opuszczone lub zastąpione przez inny, łatwiejszy dla dziecka element. Najczęściej winne jest nieprawidłowe funkcjonowanie narządów mowy: warg, języka czy wiązadeł głosowych. Przyczyn należy również szukać w zaburzeniach słuchu u dzieci, uniemożliwiających prawidłową identyfikację głosek.

Afazja- charakteryzuje się nieadekwatnym do wieku rozwojem mowy lub jej całkowitym niewykształceniem. Dotknięte tą dolegliwością dzieci często tworzą uproszczone, zniekształcone wypowiedzi. W zależności od podtypu afazji, mali pacjenci mogą doskonale rozumieć komunikaty werbalne innych osób, lub mieć z tym duże problemy. Przyczyną tego zaburzenia nie są wady narządów mowy lub słuchu ani upośledzenie umysłowe, ale niewykształcenie lub uszkodzenie w obrębie mózgu, dlatego też afazja jest trudna w leczeniu.

Dysglosja- to niemożność prawidłowej artykulacji dźwięków na skutek wad narządów mowy. Należy do nich np. seplenienie, wynikające z wad zgryzu. W zależności od rodzaju wady, leczenie dysglosji może przebiegać w formie rehabilitacji mowy, ale także w postaci interwencji chirurgicznej, korygującej wadę.

Giełkot- polega na braku płynności mowy. Dziecko najczęściej mówi szybko, ale w sposób niezrozumiały. Denerwuje się przy tym, gdyż nie rozumie, że jego komunikaty są trudne w odbiorze. Przyczyn giełkotu może być wiele- od zwykłego niedbalstwa aż po uszkodzenia ośrodkowego układu nerwowego. Najważniejszym elementem terapii jest skłonienie dziecka do wolniejszego mówienia.

Jąkanie- to z kolei spowolnienie tempa mowy poprzez robienie zbyt dużych przerw między wyrazami, przeciąganie lub powtarzanie słów i sylab. Dziecko zdaje sobie sprawę z problemu i często się go wstydzi. Jąkanie ma źródło w niekontrolowanych skurczach mięśni odpowiedzialnych za artykulację. Często przyczyną takiego stanu rzeczy jest stres lub uraz psychiczny. Istotne jest, by nie poprawiać dziecka, gdyż może to jeszcze pogłębić jąkanie.

 

W każdym przypadku zaburzeń mowy u dzieci winne może być środowisko, w jakim wzrasta. Rzadkie mówienie do dziecka, błędy językowe popełniane w domu czy nerwowa atmosfera, mogą prowadzić do nieprawidłowości w rozwoju mowy. Niezależnie od przyczyn wystąpienia zaburzeń mowy u dzieci, konieczne jest szybkie podjęcie terapii logopedycznej.

 

 

Logopedyczne problemy dorosłych

U osób dorosłych można wyróżnić zaburzenia mowy zadawnione (nieleczone w dzieciństwie i nadal występujące w późniejszym życiu) oraz nowopowstałe zaburzenia (tutaj przyczyną jest najczęściej fizyczny uraz struktur mózgu odpowiedzialnych za mowę, np. na skutek wypadku, udaru czy wylewu lub jako konsekwencja postępującej choroby neurologicznej, jak choroba Parkinsona czy stwardnienie rozsiane). Do najczęstszych wad wymowy pojawiających się u dorosłych, zalicza się następujące:

Afazja- w przypadku osób dorosłych jest to częściowa lub całkowita utrata umiejętności posługiwania się mową. Pacjent przestaje rozumieć znaczenie słów, często tworzy własne, niezrozumiałe wyrazy lub buduje nielogiczne zdania. W łagodniejszej postaci pojawiają się problemy z doborem właściwych słów oraz z tworzeniem dłuższych wypowiedzi. Chorzy często mają również trudności ze zrozumieniem komunikatów werbalnych napływających z otoczenia. Równolegle mogą współwystępować zaburzenia pamięci i koncentracji.

Dyzatria- to powolna, niewyraźna, często pozbawiona intonacji i akcentu mowa powstała w wyniku uszkodzenia mięśni biorących udział w tworzeniu i artykulacji dźwięków.

Apraksja- objawia się przestawianiem głosek i sylab na skutek utraty zdolności kontrolowania narządów mowy. Chory wie, co chce powiedzieć, ale nie potrafi wyartykułować właściwych dźwięków. Jeśli zaburzenie powstało nie w wyniku choroby, ale urazu lub udaru, terapia bywa najczęściej bardzo skuteczna, pod warunkiem, że podejmie się ją tuż po wystąpieniu urazu.

Dysfonia- to zmiana natężenia, barwy i częstotliwości wydawanych dźwięków. Może być skutkiem urazu, choroby, przeszkody, na jaką natrafia dźwięk (np. guzki w krtani) lub nieprawidłowej kurczliwości mięśni. Zaburzenie to często dokucza osobom intensywnie pracującym głosem (nauczycielom, dziennikarzom). Mogą mu towarzyszyć objawy bólowe (gardła, mięśni twarzy, szyi a nawet barków czy nadbrzusza). Powody dysfonii mogą mieć również źródło w psychice chorego. Dysfonia często jest ignorowana, chory przyzwyczaja się do ciągłej chrypki, odkasływania, zmiany barwy głosu. Prowadzi to do wyrobienia nieprawidłowych przyzwyczajeń kompensacyjnych (np. zwiększanie natężenia głosu), co pogłębia problem i może prowadzić do dalszych zaburzeń.

Jąkanie- u dorosłych jąkanie może wynikać z nieleczenia tego zaburzenia w dzieciństwie, ale może także pojawić się w konsekwencji urazu. Objawia się ono tak samo, jak u najmłodszych i również jest powodem wstydu oraz frustracji.

 

W przypadku osób dorosłych barierą w udaniu się do logopedy jest najczęściej wstyd. To niesłuszne podejście, prowadzące do pogłębiania się problemu, spadku jakości życia, występowania stresu a nawet strachu przed mówieniem. Tymczasem logopeda to specjalista, który z pewnością nie będzie kpił ze swojego pacjenta, ale zaproponuje mu najskuteczniejszą terapię. Nie zwlekaj więc z wizytą!

 

A wszystkim Logopedom w dniu ich święta życzymy sukcesów w pracy zawodowej i stuprocentowej skuteczności w leczeniu zarówno dzieci, jak i dorosłych.

Czytaj 937 razy
Strona główna | Copyright © 2013 | Kontakt X-dream.pl